VNTAMSU.COM Năm 2005, Tony đi Anh chơi, ghé thăm lâu đài Windsor
có gặp bà Iris, người Hà Lan. Về email qua lại, rồi thân thiết. Một hôm, bà
Iris rủ thêm bà Catherine đi qua Việt Nam chơi .Tony đưa đi Mekong Delta chèo
thuyền ăn mận, hai bà say mê lắm. Trên đường về Sài Gòn, một bà nhác thấy bên
đường là cửa hàng bán các con chó quay đang bị móc họng treo lủng lẳng, mới hỏi
bán thịt gì vậy, thằng tài xế tài lanh tài lọt nói dog dog rồi cười ha hả. Hai
bà tự nhiên im lặng, một lúc sau thì khóc. Tối đến hai bà không ăn gì. Tony mời
ăn cơm tối, hai bà kiên quyết không ăn, mặc dù hôm trước là khen ngon và ăn khí
thế, chỉ mua bánh mì rồi về khách sạn.
Sáng hôm sau bà Iris viết cái mail, nói là tối qua
không ngủ được, và nói thôi đổi vé máy bay về nước sớm vì không có tinh thần
(bad mood) để tiếp tục tham quan nữa. Và cũng không muốn nói chuyện với người
Việt, vì cứ nhìn thấy những cái miệng xinh đẹp kia từng cắn xé từng miếng thịt
chó là hai bà bị ám ảnh. Vì đối với nhiều người, chó mèo là bạn bè. Không ai ăn
thịt bạn. Thôi thì chiều ý người già, Tony đặt vé cho bà đi Angkor Wat rồi nối
tuyến bay về Amsterdam, dù sao đến Đông Nam Á thì cũng nên đi Angkor, chứ già rồi
sợ không có dịp quay lại.
Một tuần sau về nước, bà Irish gửi mail khoe hình và
nói ở Angkor, hai bà đã có một khoảng thời gian tuyệt vời. Nhắc đến Việt Nam,
bà nói về có kể lại cho bạn bè ở Hà Lan nghe, ai cũng ngạc nhiên sao người Việt
lại ăn thịt thú cưng. Chó và mèo là thú cưng chứ đâu phải động vật được sinh sản
nhân tạo như heo bò gà đâu. Quan niệm của người văn minh rất rõ, động vật chia
làm 3 nhóm là thú nuôi làm cảnh, thú nuôi dưới dạng nông trại để làm thực phẩm,
và thú hoang dã tự nhiên. Bà nói, con gì thật ra cũng ăn được cả, thịt người nếu
ướp gia vị vào thì vẫn ngon, nhưng phải tự đưa chuẩn mực đạo đức vào. Không ăn
thú chó mèo vì tình cảm. Chúng ta cũng không ăn thú hoang quý hiếm vì bảo vệ
cân bằng sinh học cho con cháu muôn đời sau.
Bà kể truyện ngụ ngôn, rằng ngày xưa, khi muôn loài
được sinh ra, chó mèo còn ở trong rừng. Loài người mới kêu về ở chung, loài chó
sẽ trung thành tuyệt đối, là loài thú duy nhất tôn thờ con người, ăn chất thải
của con người. Dù chủ có giàu có hay nghèo khổ, nó vẫn theo, vẫn vẫy đuôi mừng,
nên mình có quyền định đoạt, tức có thể đánh, nó sẽ nằm im cho đánh chết, nhưng
có ra điều kiện là không được ăn thịt nó. Loài người hứa rồi quên. Người châu
Âu cũng từng ăn thịt chó mấy thế kỷ trước, dẫn đến hành vì báo oán, tai họa dịch
bệnh liên miên, có dịch chết mấy triệu người. Bà nói, tao 75 tuổi rồi, tao biết
gì đúng gì sai Tony à. Ai ăn thịt chó thì nó thấy là nó sủa dữ dội, và trước
sau gì cũng bị tai ương vì lời nguyền ngày xưa. Nên bà nói, mày nói người ta ai
nghe thì nghe, còn ai không nghe thì ăn kệ họ, nhưng mày đừng ăn. Miệng là của
mày, mày hãy “ăn” và “nói” để thể hiện mình là một người văn minh.
Tony từng ăn thịt chó rất kinh lúc còn tiểu nông xôi
thịt. Từng lê la từ khu cầu Thị Nghè, khu cư xá Bắc Hải, Hải xồm Hải không xồm,Tú
béo Tú gầy Tú thật Tú giả...nên nghe bà nói vậy, cũng thấy ơn ớn. Không phải vì
sính Tây hay áp đặt văn minh phương Tây gì cả, mà đúng là thế giới đã RẤT KHÁC,
có những giá trị văn minh nhân loại mà thế hệ trẻ nên tiếp thu, và có bao nhiêu
cái hủ tục lạc hậu phải từ bỏ. Nhưng với cộng đồng thì không dễ ngày một ngày
hai. Khi liên hợp quốc yêu cầu các bộ lạc da đỏ ngưng việc chôn sống người vợ
khi người chồng qua đời, không bô lão nào của bộ lạc ấy đồng ý. Hay truyện Tam
Quốc ở Trung Quốc bây giờ, nhà xuất bản đã cắt bỏ những đoạn như "cắt thủ
cấp dâng lên báo thù.." nhưng một số người bảo thủ vẫn phản đối. Văn minh
là một tiến trình, cần có thời gian, nhận thức người ta sẽ từ từ thay đổi, tự
mình bỏ cái gì thấy xấu chứ khó ai nói mà nghe được. Nên sau đó thấy thịt chó
thịt mèo, tự nhiên bị ớn óc, nhờn nhợn, không ăn được nữa.
Lên mạng tìm kiếm thông tin bằng tiếng Hoa, thì mới
biết thế giới hiện giờ chỉ còn người Triều Tiên (Nam Bắc Hàn), Trung Quốc và Việt
Nam là còn thói quen ăn thịt chó mèo. Và đây là cái rơi rớt lại của văn hoá
Trung Hoa, "cái gì có chân đều ăn được trừ cái bàn" một cách không
tình không nghĩa. Văn hóa ăn thịt chó mèo khởi nguồn từ khu vực Động Đình Hồ
trước công nguyên năm trăm năm, bắt đầu từ các thầy cúng, các pháp sư luyện bùa
ngãi và sau đó lan ra dân thường. Thời đó kinh tế cũng khó khăn, thêm tính vô
tình vô nghĩa nên cư dân ở đây cứ thèm đạm là đập chết ăn thịt bất cứ con gì động
đậy trước mặt.
Qua Hàn Quốc, mấy đệ tử bên đó nói bây giờ chỉ có thế
hệ cha chú gốc gác nông thôn, lúc đó còn đói nên mới ăn, giờ tụi trẻ không ai
ăn nữa. Ở Hàn Quốc, có nông trại nuôi lấy thịt 1 giống chó ăn rồi nằm, không biết
sủa. Cách đây mấy chục năm, báo chí Hàn Quốc cũng tranh cãi ăn hay không ăn, thậm
chí Olympic Seoul 1988, tất cả các cửa hàng thịt chó đều phải đóng cửa trong suốt
thời gian diễn ra đại hội, vì họ sợ rắc rối với các tổ chức bảo vệ động vật. Và
thằng Khan còn bảo, em nghe nói các nhà khoa học giải mã ADN của chó, nó là một
trong những động vật giống con người nhất, ¾ gene của nó y chang gene người,
nên đạm của chó vào cơ thể sẽ được hấp thụ cực nhanh, bồi bổ sức khoẻ nhanh.
Nhưng cũng có nhiều phản ứng như co giật, sùi bọt mép sau khi ăn thịt chó do có
sự tương hợp giống khi ăn thịt đồng loại. Có người ăn xong tự dưng xây xẩm mặt
mày, đập đầu vào tường, gần như mất hết lý trí, cũng là do sự tương hợp này.
Ở Việt Nam, chó thịt bán ở chợ hay quán chủ yếu từ
nguồn bắt trộm, vì người nuôi quý chó, ít bán. Do nhu cầu quá cao, dẫn đến nghề
trộm chó. Mà không giống như việc bị mất gà, mất bò, mất xe máy,.. việc mất này
chỉ là mất tài sản đơn thuần. Việc mất chó thuộc về phạm vi tinh thần, vì ai
nuôi đều xem nó là thành viên trong gia đình, đều đặt cho nó một cái tên riêng,
như Ki, Lu, Cún,...Điều này khác biệt với mọi vật nuôi khác. Nhà giàu nuôi chó
họ còn có cả sổ khám bệnh, hộ chiếu du lịch. Vì vậy, khi phát hiện ai đó giết hại
thành viên trong gia đình họ, họ sẵn sàng đánh trả quyết liệt với sự căm phẫn tột
độ. Và bọn trộm chó phải trang bị hàng nóng, để nếu bị phát hiện, thì ra tay
luôn với cả chủ nhà.
Gần đây, nhu cầu phục hưng văn hóa tiểu nông này lớn
quá nên người ta buộc phải nhập khẩu chó về giết ăn thịt. Chó Thái, Lào,
Cambuchia ùn ùn kéo sang, từng đoàn từng đoàn nối đuôi nhau, sau song sắt, ánh
mắt con nào con nấy thống thiết nhìn lại cố hương lần cuối. Khổ thay phận chó
Miên chó Lào, tưởng được êm ấm trên những thửa ruộng bậc thang, được vui đùa mỗi
chiều trên bên dòng Mê Công, tung tăng bên nương rẫy với các bạn có cái tên
nghe na ná Ôm Chảo Bay Ra Biển, thì…Trong cái chiều định mệnh, đang lang thang
vui đùa trên đường quê, hai tên đi xe máy dùng dây thong lọng thít cổ một phát
lôi lên xe, rồi tập kết thành hàng hóa xuất khẩu sang quốc gia láng giềng.
Chúng chỉ biết kêu rên ăng ẳng, ánh mắt buồn xa xăm trên con đường đồi núi gập
ghềnh. Để lại sau lưng là những nhà sàn với khói bếp lam chiều, những đứa trẻ đứng
khóc mếu máo vì nhớ bạn Vằn bạn Vện, những ông cha bà mẹ đi khắp núi rừng để
tìm về, cứ ngỡ chúng hôm nay mãi săn chuột mà đi lạc ở nơi đâu.
Rồi tin trộm chó bị dân làng đánh chết, cũng bỏ vào
bao tải đập chết rên ư ử, nói cho mày chừa. Có chừa được không khi nhu cầu vẫn
cao chất ngất? Có chừa được không khi hàng quán thịt chó vẫn đông khách thâu
đêm, cô em thành Nam xinh xinh Tony gặp một lần vẫn dùng tay cầm mõm chó gặm từng
miếng thịt đầu và khen không biết chó vùng nào ngọt thịt quá, từng sợi thịt vẫn
giắt vào kẽ răng khi em cười. Có ông ngồi bên cũng bị giắt răng, bèn lấy tăm xỉa
ra rồi quấn vào lá mơ lông, chấm mắm tôm nuốt lại, vỗ đùi cái đét cười khả khả,
răng vàng hếu…
Lâu lâu lại nghe tin một mạng người đã ra đi để phục
vụ cho nhu cầu nướng riềng sả lá mơ, xáo măng rựa mận, hấp hành cho những hot
boy hot girl ở thành phố. Nếu kiểm tra hoá đơn đầu vào thì không nhà hàng nào
cung cấp được, toàn từ nguồn ăn trộm. Nếu mình tiêu dùng, mình gián tiếp tiêu
thụ hàng gian, tạo cầu miết. Bọn trộm còn dùng Cyanua để đánh bã, chất độc này
ngấm vào thịt chó, nên mình ăn vào sẽ bị tích tụ, lâu ngày sẽ bị ngây ngây dại
dại, u u mê mê nói gì cũng cãi, kêu bỏ ăn thịt chó họ sẽ sùi bọt mép lên cãi
ngay. Bây giờ, chẳng làng quê Việt Nam nào còn bình yên. Thay vì nuôi chó để giữ
nhà, người ta bây giờ phải canh giữ chó.
Có khi nào bên miếng dồi chó thơm phức và ly rượu
cay nồng, chợt nhớ ai đó vì miếng ăn này mà phải bỏ mình. Thôi không thương chó
thì hãy thương người. Cùng là người Việt, cùng con cháu Lạc Hồng, cùng màu da
giọng nói với nhau, ai nỡ.
Tony Buổi Sáng